Kırmızı Balon

"Zaman, çocukların çok güzel oynadığı bir oyundur." -Herakleitos, Fragmanlar

"Oyun, özgürlüktür." -Johan Huizinga, Homo Ludens

Albert Lamorisse'in 1956 yapımı Le Ballon Rouge filmi yok denecek kadar az diyalogla, 34 dakikalık yalın anlatısıyla sinema tarihinin ödüller kazanmış nadide klasiklerinden biridir. Film, elindeki okul çantası ile küçük Pascal'ın okula giderken yolda bir sokak lambasına asılı kalmış kırmızı bir balon bulmasıyla başlar. Kısa sürede bu kocaman, parlak, kırmızı balonun mutat olmadığını anlarız. II. Dünya Savaşı sonrası kasvetin hissedildiği Paris sokaklarında Pascal ile balona eşlik ederiz. Balon ip zoruyla değil kendi iradesiyle Pascal'ın yanında kalır. Çocukla kırmızı balonun, okul öğretmenlerine, diğer çocuklara, büyüklerin dünyalarına ve başka engellere rağmen sürdürdükleri arkadaşlığı izleriz. Lamorisse metaforlarıyla bir sistem eleştirisi yapar. Filmin sonunda da umudun her zaman kazanacağı mesajını verir, umutları tazeler.

Wollongong'daki 2022 Yol Bisikleti Dünya Şampiyonası'nda 22 yaşındaki Belçikalı süper yetenek Remco Evenepoel son 30 km'de yaptığı ona özgü bir atakla erkekler yol yarışını kazandı. 266,9 kilometrelik bu zorlu büyük yarış sonrası podyumda altın madalya ile beraber bisiklet dünyasının en ikonik sembollerinden biri olan Gökkuşağı Mayo'yu da aldı. Ardından Twitter'da bir görsele rastladım. Remco Evenepoel'un Instagram hesabından paylaştığı karede -5-6 yaşlarındaki- çocuk haliyle, üzerinde o ikonik dünya şampiyonluğu mayosuyla yol kenarında bir yarış izliyordu. "Hayaller gerçekleşebiliyor" diye yazmıştı. Bir Twitter hesabı da bu fotoğrafla, o gün podyumda 22 yaşında mayoyu kazanmış görseli yan yana koyarak paylaşım yaptı. Ben de bu tweet'i alıntılarken gayri ihtiyarı bir kırmızı balon koydum. Bir çağrışım yapmıştı…

25 Ocak 2000'de doğan Remco'nun ebeveynleri, erken yaşta bisikletle ilgilenmesini istemedikleri için onu dört yaşında Anderlecht'te futbola başlatmışlardı. 11 yaşında PSV Eindhoven'a geçti ama o, evde sürekli bisiklet izliyordu. Odasında futbolcuların değil Tom Boonen, Philippe Gilbert gibi bisikletçilerin posterleri asılıydı. Ayrıca büyük bir kazanma hırsıyla yanıp tutuşuyordu. Altyapıdan takım arkadaşlarına göre Remco o dönemde de enerjisi, özgüveni ve doğuştan lider kişiliğiyle öne çıkıyordu. Solak Remco'nun her gün sağ ayağını geliştirmek için hırsla çalıştığını anlatıyorlar. 14 yaşında Anderlecht'e döndü. "Anderlecht'te son yıllar çok zordu, beni mental açıdan çok yıprattı, kırdı. Geriye baktığımda iyi ki o hayal kırıklığını yaşadım zira beni sonrası için çok güçlendirdi o dönem" diye anlatıyordu o günleri Remco. 17 yaşında futbolu bıraktıktan sonra asıl aşkına yani bisiklete geçti.

Bu kararının üzerinden sadece 18 ay geçmişti ki 2018 Dünya Gençler Şampiyonu oldu. Üstelik hem yolda hem de zamana karşıda. Kazandığı yarışlarla birlikte önce 'Yeni Tom Boonen', sonra da -girdiği her yarışı kazanmasıyla- 'Yeni Eddy Merckx' benzetmeleri yapılmaya başlandı. Çok yetenekliydi ve kazanma iştahı devasaydı. Yıllar içinde ünlendikçe bu kazanma mantalitesi aynı zamanda onu tartışmalı ve antipati de yaratan bir figür haline getirdi. Medya ve seyirciyle sorunlar yaşadı. Bazı sevinçleri, demeçleri ve davranışları nedeniyle kibirli olduğu konuşuldu.

Yetenekten anlamasıyla da bilinen Patrick Lefevere ve ekibi çoktan onu Quick-Step takımına almıştı. 19 yaşında Clasica San Sebastian'ı alıp tarihte World Tour yarışı kazanan en genç bisikletçi oldu. İspanyol basını ona 'Makine' lakabını takmıştı. Ancak bu yolda zorluklar da yaşanacaktı...

Pandemi gölgesindeki 2020'de Il Lombardia anıtsal klasik yarışında Muro di Sormano inişi esnasında virajı alamadı ve taş köprüden derin bir vadiye uçtu. Ölümle burun buruna geldiği bu büyük kazadan ağır kırıklarla çıkmıştı. Uzun süren tedavisi sonrası "Eskisi gibi dönebilir mi?" diye endişe edilirken Remco sabretmeyi ve en önemlisi kaybetmeyi öğrendi. 2021 Giro'da yaşadığı bir başka düş kırıklığını, akabindeki olgunlaşma süreci izledi. Sonra…

Neredeyse girdiği her haftalık ve tek günlük yarışı tekrar kazanmaya başladı. 2022'de, aynı yıl içinde anıtsal klasik (Liege-Bastogne-Liege), büyük tur (La Vuelta) ve dünya şampiyonluğu kazanarak bunu tarihte Alfredo Binda, Eddy Merckx ve Bernard Hinault ile beraber başaran dördüncü bisikletçi oldu. Vuelta ile 1978'den bu yana Belçika'ya ilk büyük tur zaferini yaşatmıştı. dünya şampiyonluğu ile bu çılgınlığı perçinledi. Halbuki Belçika takımı geçen yıl kendi evindeki dünya şampiyonasında takım içi sorunlar yaşamış ve yarışı kaybetmişti. Atak yapıp öne giden Remco, taktikleri sorgulamış, takımın lideri Wout van Aert ile gerginlik yaşamıştı. Hatta Eddy Merckx de Remco'yu açıklamaları nedeniyle eleştirmişti. Bir yıl sonra Avustralya'da kazanan ise Remco oldu. Hem de Merckx, Hinault gibi isimlerle karşılaştırılmasını getiren bir başka solo atak yaparak…

Şimdi herkes Belçika'da bir 'Remco-mania'dan söz ediyor. Tom Boonen gibi bu yoğun ilgide sorunlar yaşayabileceği söyleniyor. Patronu Lefevere ise "Tom Boonen bir rock yıldızıydı, Remco ise daha ziyade bir sofu..." diyerek bu ilginin onu etkilemeyeceği düşüncesinde. Eugen Fink'in Bir Dünya Sembolü Olarak Oyun kitabından şu satırlar aklıma geliyor: "Çocuk için oyun tıkır tıkır işleyen bir varoluş sahası iken yetişkinlikte sert ve haşin kırılmalara dönüşür." Remco da bu kırılmaları yaşamaya devam edecek, aynı kırmızı balon gibi.

Bu sayı; hiçbir karanlığın sonsuza dek sürmediğini, hatta daimi karanlık ihtimalinde bile orada yıldızlar olduğunu hep hatırlayanlar için...